Urząd Gminy Wisznice

  PLAN ROZWOJU LOKALNEGO GMINY WISZNICE 

1. PODSUMOWANIE 4
2. WPROWADZENIE 5
2.1. Cel opracowania "Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Wisznice" 5
2.2. Obszar i czas realizacji Planu Rozwoju Lokalnego 5
3. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO-EKONOMICZNA    GMINY WISZNICE 6
3.1 Położenie, powierzchnia, ludność 6
3.2. Turystyka i sport 6
3.3. Środowisko przyrodnicze 7
3.4.   Uwarunkowania ochrony środowiska przyrodniczego 8
3.5. Infrastruktura techniczna 8
3.6.  Stan obiektów dziedzictwa kulturowego 9
3.7. Sfera gospodarcza 10
3.8.  Sfera społeczna 13
3.9.  Budżet gminy 19
4. ZADANIA PLANU ROZWOJU POLEGAJĄCE NA   POPRAWIE SYTUACJI W GMINIE WISZNICE 23
4.1. Wnioski do planowania rozwoju lokalnego. 23
4.2. Analiza SWOT 25
4.3.  Zadania do realizacji 27
5. PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA LATA 2004 - 2006 29
6.   PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA LATA 2007 - 2013 29
7.  POWIĄZANIE PROJEKTÓW Z INNYMI PLANAMI    REALIZOWANYMI NA TERENIE GMINY / POWIATU /WOJEWÓDZTWA 30
8.  OCZEKIWANE WSKAŻNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO 32
9.  PLAN FINANSOWY NA LATA 2004-2006 32
10.  PLAN FINANSOWY NA LATA 2007-2013 34
11. SYSTEM WDRAŻANIA 35
12. PROCEDURY MONITOROWANIA, OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ ORAZ WPROWADZANIA ZMIAN 35
 

1. PODSUMOWANIE
Opracowanie "Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Wisznice" pozwoliło na określenie, jak się wydaje trzech kluczowych obszarów rozwoju: rolnictwo - rozwój bazy przetwórczej, grupy producenckie i spółdzielnie w otoczeniu rolnictwa; małe i średnie przedsiębiorstwa, turystyka i rekreacja; infrastruktura społeczna i techniczna gminy.
Określenie powyższych obszarów rozwoju stało się bazą do wytyczenia pięciu celów strategicznych zrównoważonego rozwoju gminy, są nimi:
- Tworzenie dogodnych warunków dla inwestorów i lokalnej przedsiębiorczości, ze szczególnym podkreśleniem rozwoju przetwórstwa rolnego i usług około rolniczych.
- Poprawa dostępności komunikacyjnej, jakości sieci dróg i bezpieczeństwa.
- Wykorzystanie walorów przyrodniczych i położenia gminy w ważnym węźle komunikacyjnym, do rozwoju rekreacji i turystyki, szczególnie agroturystyki i turystyki przejazdowej.
- Aktywne kształtowanie rozwoju społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji.
- Wykreowanie gminy Wisznice jako ponadgminnego ośrodka kulturalnego i edukacyjnego o dużych walorach artystycznych.
Wynikające z wytyczonych celów strategicznych działania powinny koncentrować się na uwydatnianiu tych walorów, które przyczyniają się do rozwoju gminy jako ekologicznej i przyjaznej człowiekowi, gminy o silnych walorach turystycznych, dobrze zorganizowanym i efektywnie funkcjonującym rolnictwie oraz elementami nieszkodliwego dla środowiska przemysłu.
W celu realizacji wyżej wymienionych celów strategicznych, proponuje się podjęcie następujących działań:
1)  Realizacja programu budowy i modernizacji dróg,
2)  Realizacja budowy oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej na terenie gminy,
3)  Realizacja budowy zbiornika retencyjnego "Horodyszcze", z możliwością wykorzystania go do celów rekreacyjnych,
4)  Realizacja programu restrukturyzacji wsi i gospodarstw rolnych,
5)  Realizacja programu wspierania  przedsiębiorczości,
6)  Realizacja programu promocji Gminy Wisznice,
7)  Realizacja programu zagospodarowania turystyczno - rekreacyjnego,
8)  Realizacja Programu rewitalizacji zabytków na terenie Gminy,
9)  Realizacja Programu wspierania rozwoju rolnictwa ekologicznego.
Konsekwencją tak określonych działań są projekty zadań inwestycyjnych ujęte w Wieloletnim Planie Inwestycyjnym Gminy Wisznice.

2. WPROWADZENIE

2.1. Cel opracowania "Planu Rozwoju Lokalnego Gminy Wisznice"
Celem planowania rozwoju lokalnego jest wykorzystanie istniejących zasobów gminy na rzecz jej rozwoju. Rozwój gospodarczy powinien prowadzić do tworzenia nowych miejsc pracy, identyfikacji nowych źródeł dochodu, co w rezultacie powinno poprawiać jakość życia mieszkańców. Każda forma działania powinna być nakierowana na pomoc ludziom w poprawie ich sytuacji ekonomicznej i społecznej, wspierać inicjatywy zmierzające do rozwoju przedsiębiorczości, promować działania wspólnotowe i solidarność międzyludzką.
Analiza, za punkt wyjścia traktuje opis potencjału gminy, określa jej słabe i mocne strony, identyfikuje szanse i zagrożenia. Na podstawie tej analizy określono obszary, w których działania mogą przynieść pozytywne dla lokalnego rozwoju skutki. Końcowym efektem tak przeprowadzonej analizy są wynikające z lokalnych uwarunkowań konkretne projekty działań.
Realizacja tych projektów i programów ma się przyczynić do poprawy infrastruktury technicznej, zwiększenia konkurencyjności firm lokalnych i wzrostu atrakcyjności inwestycyjnej gminy, zwiększenia dochodowości rolnictwa, lepszego dostosowania kwalifikacji mieszkańców do wymagań zmieniającego się rynku pracy, poprawy bezpieczeństwa na drogach oraz dostępności komunikacyjnej wszystkich miejscowości gminy, zwiększenia zainteresowania turystów spędzaniem wolnego czasu w gminie, i co najważniejsze, zmniejszenia skali bezrobocia.

2.2. Obszar i czas realizacji Planu Rozwoju Lokalnego

Obszarem realizacji Planu Rozwoju Lokalnego jest cały teren leżący w granicach administracyjnych Gminy Wisznice. Plan Rozwoju Lokalnego określa szczegółowo rodzaje zadań, jakie będą realizowane na terenie gminy w latach 2004 - 2006. Ponadto zawarty w nim został ogólny zakres zadań przewidywanych na lata następne - od roku 2007 do 2013. 
 

3. AKTUALNA SYTUACJA SPOŁECZNO-EKONOMICZNA    GMINY WISZNICE

3.1 Położenie, powierzchnia, ludność
         Gmina Wisznice leży w północno wschodniej części województwa lubelskiego, w powiecie bialskim, na południe od miasta powiatowego - Białej Podlaskiej. Ponadto jej terytorium graniczy z gminami: 
> Rossosz, Łomazy, Sosnówka - leżącymi w powiecie Bialskim,
> Podedwórze, Jabłoń, Milanów - leżącymi w powiecie Parczewskim,
> Komarówka Podlaska - leżącą w powiecie Radzyńskim.
         Odległość gminy od stolicy województwa - Lublina wynosi 87 km poza tym Wisznice oddalone są od: 
˘ Radzynia Podlaskiego - 40 km 
˘ Włodawy - 36 km
˘ Białej Podlaskiej - 33 km
˘ Parczewa - 28 km
˘ Sławatycz - 24 km 
            Gmina Wisznice jest ważnym węzłem komunikacyjnym, gdzie krzyżują się droga krajowa Radzyń Podlaski - Sławatycze z drogami wojewódzkimi Biała Podlaska - Włodawa, Wisznice - Parczew - Lubartów. 
            Gmina Wisznice zajmuje obszar około 17 300 ha, natomiast liczba jej mieszkańców wynosi 5354 osób. W skład gminy wchodzi 16 miejscowości: Curyn, Dolholiska, Dubica, Horodyszcze, Łyniew, Małgorzacin, Marylin, Polubicze Dworskie, Polubicze Wiejskie I, Polubicze Wiejskie II, Ratajewicze, Rowiny, Wisznice, Kolonia Wisznice, Wygoda oraz Zacisze Kolonia.

3.2. Turystyka i sport
          Krajobraz na terenie gminy Wisznice zachował walory naturalnego krajobrazu terenów wiejskich. Jako ciekawy element krajobrazu wyróżnia się zespół pałacowo - parkowy w Horodyszczu. Na terenie gminy nie ma rezerwatów przyrody, ale występują pomniki przyrody wśród starodrzewia. Posiadane walory krajobrazowe - lasy, czy też dolina Zielawy mogą  przyczynić się do rozwoju usług związanych z turystyką. W planach rozwoju Gminy przewiduje się budowę zbiornika retencyjnego "Horodyszcze, który mógłby być przystosowany do wykorzystania turystycznego. W Wisznicach znajduje się Zajazd ,,Kamczatka" oferujący 15 miejsc noclegowych oraz usługi gastronomiczne. Zajazd nastawiony jest na obsługę ruch tranzytowego, ale także na potrzeby turystyki i rekreacji. 
          Na terenie gminy znajduje się również obiekt sportowy jest nim stadion w Wisznicach z budynkiem zaplecza. Gospodarzem stadionu jest klub sportowy ,,Tytan".  

3.3. Środowisko przyrodnicze 
   Gmina usytuowana jest  w zasięgu  Polesia Lubelskiego. Obszar gminy  podzielony  jest na  mezoregiony  w części  południowej jest to  Zaklęsłość Sosnowiecka, w części wschodniej Równina  Kodeńska ,  a   w   części   północnej   Zaklęsłość  Łomaska ,  natomiast   w   części zachodniej i środkowej Równina Parczewska. 
   Cały   obszar  Gminy, należy   zaliczyć  do   terenów   słabo  urozmaiconych ,   który    stanowią przeważnie  płaskie  równiny denudacyjne i akumulacyjne  z dużym udziałem torfowisk,  a  w części południowej również jezior bagiennych i krasowych. 
   Ukształtowanie terenu gminy jest mało zróżnicowane.  Wysokości  bezwzględne wahają się  w  granicach  149,0 - 168,0 m  n. p. m.  z   tego względu  spadki  terenu   są  bardzo małe. Najniżej położone tereny znajdują się w   okolicach miejscowości Ratajewicze,  zaś  najwyżej położone w okolicach Rowin.
   W strukturze użytkowania ziemi największy udział mają użytki rolne, zajmujące 10783,96 ha, czyli  82,3%  powierzchni gminy.  Grunty orne stanowią  61%  powierzchni ogólnej  gminy. Największy   udział   gruntów   ornych    występuje   we   wsi   Marylin.  Lasy  zajmują   14,8% powierzchni ogólnej. Rozmieszczone  są  dość  równomiernie  w  postaci  kilku  kompleksów. Największym obszarem leśnym   jest  Bór Lubnia, mniejszymi zaś  Lasy Dąbrowa,  Horyce  i Piaski. Najczęściej występujące gatunki drzew to sosna zwyczajna, dąb, osika i brzoza.
   Na terenie gminy brak znaczących złóż surowców mineralnych. W  Dubicy znajduje się kopalnia w  której  eksploatowane  są  pokłady żwiru  i  iłu.  Naturalne  zasoby stanowią także złoża  gliny  i  torfu  występujące  w  Polubiczach  i   Koloni  Wisznice ,  które  nie  są  jednak eksploatowane.  
         W  gminie Wisznice  występuje  gęsta  sieć wód powierzchniowych. Składają się na nią  dwie   rzeki:   Zielawa   i   Mulawa,   liczne   rowy   melioracyjne   oraz   zbiornik    wodny  w południowej części gminy. W niewielkiej  odległości od  zachodniej granicy gminy przepływa Kanał Wieprz - Krzna. System melioracyjny Kanału obejmuje znaczną część gminy,  poprzez doprowadzalniki oraz sieć rowów.

3.4.   Uwarunkowania ochrony środowiska przyrodniczego  
  Na obszarze gminy istnieją tereny o wyróżniających się walorach środowiska przyrodniczego. Są to aktywnie biologicznie ekosystemy leśne, łąkowe, bagienne, i wodne pełniące ważne funkcje ekologiczne i klimatotwórcze. Obszary dolin i obniżeń terenowych stanowią główne elementy naturalnych powiązań przyrodniczych, charakteryzujące się cennymi i zróżnicowanymi walorami przyrodniczymi oraz dużym potencjałem aktywności biologicznej. Zajęte są prawie w całości pod trwałe użytki zielone jako łąki i pastwiska. Wilgotne i mokre łąki stanowią cenne i naturalne zbiorniki retencyjne, które wywierają korzystny wpływ na stosunki wodne otaczających je obszarów. Ponad to obszary dolin i obniżeń terenowych są inwersyjne z tendencją do spływu i gromadzenia się mas chłodnego i wilgotnego powietrza, pełnia funkcję ciągów wentylacyjnych.
 Przez południowo - zachodnią część gminy przebiega element planowanego systemu obszarów chronionych - korytarz ekologiczny łączący projektowany Bialskopodlaski Obszar Chronionego Krajobrazu z Parkiem Krajobrazowym Lasy Włodawskie. Korytarze ekologiczne obejmuje się ochroną planistyczną ustanawiając wymóg zachowania i kształtowania ich drożności ekologiczno - przestrzennej. W celu ochrony należy uwzględnić potrzebę:
- likwidacji obiektów destrukcyjnych,
- poszerzenia ( lub wykonania ) przepustów w przecinających korytarze nasypach drogowych i kolejowych.
 Oprócz tego na terenie gminy zostało ustanowionych kilka pomników przyrody
  Największe ich skupisko znajduje się na terenie zabytkowego parku w Horodyszczu.

3.5. Infrastruktura techniczna 
            Sieć dróg wojewódzkich i powiatowych na Obszarze gminy Wisznice ma łączną długość 69 km i w ok. 90% są to drogi utwardzone. Podstawową sieć dróg lokalnych w gminie Wisznice , kluczowych m.in. dla obsługi gospodarki rolnej, tworzą jednakże drogi gminne. Ich łączna długość wynosi 118,6 km, spośród których 24,3 km stanowią drogi o nawierzchni utwardzonej. Znaczna zatem część dróg gminnych to drogi gruntowe. 
             Na terenie gminy jest 79,4 km, rozdzielczej sieci wodociągowej mającej 1096 przyłączy i obsługującej 1152 mieszkania (tj. 65,1% wszystkich gospodarstw domowych w gminie ). Ponadto 3754 osób ma dostęp do bieżącej wody z ujęć lokalnych w tym: 2330 osób z ujęcia wody w Wisznicach i 1424 osób z ujęcia wody w Horodyszczu. Natomiast zaledwie 462 ( 26,1% ) gospodarstw przyłączonych jest do sieci kanalizacyjnej o  długości 33,6 km z 410 przyłączami.  
             W gminie są dwie oczyszczalnie ścieków: biologiczno - mechaniczna w Koloni Wisznice oraz w miejscowości Marylin, która jest jeszcze w trakcie realizacji. Ścieki z pozostałego terenu gminy dowożone są do oczyszczalni wozami asenizacyjnymi. Opróżnianiem szamb, które rozpowszechnione są w miejscowościach nie objętych siecią kanalizacyjną, zajmują się prywatni usługowcy. 
             Na terenie gminy Wisznice znajduje się jedno składowisko odpadów komunalnych położone w koloni Wisznice. Składowisko odpadów jest ogrodzone, zaopatrzone w urządzenie do mycia i dezynfekcji kół, posiada również filtr gruntowo - korzeniowy oraz piezometr. Gmina Wisznice przystąpiła do porozumienia gmin powiatu bialskiego w celu realizacji wspólnego wysypiska śmieci zlokalizowanego w Białej Podlaskiej ze zorganizowaną segregacją i utylizacją odpadów.

 3.6.  Stan obiektów dziedzictwa kulturowego
   Na terenie gminy Wisznice zachowało się wiele zabytków. Do najcenniejszych należy zaliczyć : 
* Zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem Przemienienia Pańskiego w Wisznicach. Kościół murowany, którego budowę rozpoczęto w latach 1937 - 1939 i kontynuowano w latach 1945 - 1950, z murowana plebanią z 1875 roku.
* Zespół kościoła parafialnego pod wezwaniem Św. Jana Ewangelisty w Polubiczach. Kościół jest drewniany z około 1924- 27 roku, z murowaną dzwonnicą z poczatku XX wieku i drewnianą plebanią z początku XX wieku.
* Cerkiew unicka, obecnie kościół pod wezwaniem Św. Jerzego i Wniebowzięcia NMP w Wisznicach - murowana, wybudowana po 1875 roku.
* Dzwonnica drewniana z początku XX wieku w Horodyszczu.
* Plebania drewniana z początku XX wieku w Horodyszczu.
* Zespół pałacowy w Horodyszczu (własność prywatna ). Pałac jest murowany z około 1818 - 1828 roku, wybudowany wg projektu Antoniego Corazziego z murowaną piwnicą z połowy XIX wieku i XVIII-wiecznym parkiem.
* XIX zespół dworski w Polubiczach będący własnością Skarbu Państwa ( obecnie w znacznym stopniu zdewastowany ).  

3.7. Sfera gospodarcza 
Gmina Wisznice leży na skrzyżowaniu ważnych szlaków transportu drogowego, w pobliżu granicy z Białorusią i Ukrainą, co stwarza duże szanse rozwoju gospodarczego tej Gminy.
Na obszarze gminy zarejestrowanych jest 287 podmiotów gospodarczych. Wśród podmiotów gospodarczych działających w gminie dominują te podmioty, które zajmują się handlem i gastronomią i hotelarstwem (109 podmiotów ). Zdecydowanie mniejszy udział mają: przemysł - 35; rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo - 34; transport, gospodarka magazynowa i łączność - 21 podmiotów; oraz budownictwo - 20. 
Największymi podmiotami dającymi miejsca pracy na terenie Gminy są:
  Zakłady Chemiczne Stanisław Darczuk - firma zatrudniająca 17 osób oraz "KOJPASZ" Sp. J., zatrudniająca 21 osób.
  Szkoły  - 84 osoby.
  Urząd Gminy w Wisznicach - 28 osób.
  Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska" - zatrudniająca 20 osób.
  Bank Spółdzielczy w Wisznicach - zatrudniający 14 osób.
W 2002 roku na 1000 ludności zamieszkałej w gminie Wisznice przypadało 54 podmioty gospodarki narodowej, przy średniej wynoszącej w powiecie bialskim 47 a w województwie 68.
Poniższa tabela prezentuje liczbę podmiotów gospodarczych przypadających na 1000 mieszkańców w powiecie bialskim oraz w poszczególnych gminach wg stanu na 31 grudnia 2002 roku.
Tabela nr 1.
Źródło: Rocznik Statystyczny Województwa Lubelskiego 2003
    Tylko trzy gminy wiejskie przekroczyły liczbę 50 podmiotów gospodarczych przypadających na 1000 mieszkańców: Rossosz, Wisznice i Sławatycze. Gmina Wisznice jest więc w czołówce gmin powiatu bialskiego pod względem ilości podmiotów działających na jej terenie, co z pewnością sprzyja dalszemu rozwojowi gminy. Władze gminy muszą jednak dbać o dalszy dynamiczny rozwój podmiotów gospodarczych na swoim terenie.
     Nie mniej interesujące jest zestawienie sektorowe podmiotów gospodarczych działających w gminach powiatu bialskiego, co reprezentuje poniższa tabela.
Tabela nr 2.
Źródło; Rocznik Statystyczny Województwa Lubelskiego 2003.
Zestawienie sektorowe pozwala nam stwierdzić, że w gminie Wisznica, podobnie jak w całym powiecie bialskim, najwięcej podmiotów gospodarczych działa w sektorze handlu - 34% wszystkich zarejestrowanych podmiotów - co stanowi pewną barierę dalszego rozwoju, ponieważ jest to sektor o maksymalnym nasyceniu rynkowym i jego dalszy rozwój jest mało prawdopodobny. Aktywna polityka gospodarcza władz gminy powinna zmierzać do popierania rozwoju innych sektorów, szczególnie rolnictwa, przemysłu przetwórczego i transportu, oraz usług turystycznych w tym agroturystyki.
Otoczenie biznesowe w gminie Wisznica ogranicza się właściwie do funkcjonującego tu  banku spółdzielczego. Władze gminy powinny aktywnie włączyć się w pomoc organizacyjną zrzeszeń lokalnych przedsiębiorców, doradztwo gospodarcze - gdzie występuje możliwość pozyskania dotacji z funduszy Unii Europejskiej. Władze gminy powinny również poważnie rozważyć utworzenie lub przystąpienie do różnych instytucji o charakterze funduszy poręczeń kredytowych i funduszy pożyczkowych.
Do władz gminy powinna również należeć inicjatywa nawiązania ścisłej współpracy z gminami zagranicznymi, zarówno ze wschodu jak i zachodu. Współpraca zagraniczna może przynieść tylko i wyłącznie korzyści, do których należy zaliczyć tak wymianę doświadczeń, jak i realizację wspólnych projektów, promocję gminy oraz inicjowanie kontaktów gospodarczych.

 3.8.  Sfera społeczna
3.8.1 Demografia
Według danych Głównego Urzędu Statystycznego, na dzień 31. 12. 2002 roku, w gminie Wisznica mieszkało 5354 osoby. Pod względem liczby ludności, gmina Wisznice zajmował 10 miejsce w powiecie bialskim.
Tabela nr 3 prezentuje liczbę mieszkańców gminy Wisznice w poszczególnych grupach wiekowych w porównaniu do liczby mieszkańców powiatu bialskiego, województwa lubelskiego oraz liczby mieszkańców Polski.
Tabela nr 3.

        Dane zawarte w tabeli pokazują znaczne zróżnicowanie w strukturze wiekowej mieszkańców gminy, województwa i całego kraju (mniejsze ale z tą samą tendencją, zróżnicowanie występuje w porównaniu do powiatu), o czym świadczą wskaźniki udziału poszczególnych grup wiekowych w ogóle mieszkańców. Wyraźnie mniejszy jest w gminie odsetek osób w wieku produkcyjnym, w porównaniu ze średnią krajową różnica ta wynosi aż 8,85 p.p., nieco mniej ze średnią wojewódzką - 6,57 p.p. i niemal 2 p.p. w porównaniu do średniej powiatu bialskiego. Jednocześnie odsetek osób w wieku przedprodukcyjnym i poprodukcyjnym jest większy niż średnio w całym kraju o odpowiednio 2,67 i 6,16 punktu procentowego.
     Na podstawie zaprezentowanych danych można sformułować kilka zasadniczych dla gminy wniosków:
* Odsetek osób w wieku przedprodukcyjnym, szczególnie poprodukcyjnym w gminie Wisznica jest znacznie większy niż średnio w województwie i kraju.
* Grupa poprodukcyjna stanowi, co prawda większe obciążenie finansowe dla budżetu państwa, jednak w skali lokalnej stanowi dodatkowe źródło dochodu (dla 45% gospodarstw domowych w gminie, główne źródło dochodu stanowią renty i emerytury).
* Odsetek mieszkańców gminy w wieku przedprodukcyjnym jest nieco niższy niż w powiecie, ale wyższy od średniej krajowej i wojewódzkiej. Oznacza to większą potencjalną podaż na lokalnym rynku pracy, co w warunkach obecnego wysokiego bezrobocia może spowodować (przy braku wzrostu liczby miejsc pracy) pogłębianie się bezrobocia.
     Głównymi czynnikami kształtującymi liczbę ludności na danym terenie są; przyrost naturalny i migracja. W roku 2002 przyrost naturalny w gminie Wisznica wyniósł     -14 osób, to jest -0,26% (ujemny przyrost naturalny jest stałą tendencją od 1999 roku, a w roku 2003 osiągnął wartość rekordową -38 osób, to jest 0,71%). Wskaźnik przyrostu naturalnego dla powiatu bialskiego wyniósł - za 2002 r. - 013, dla województwa lubelskiego; - 0,09%, a dla całego kraju -0,01%. Wśród gmin powiatu bialskiego, gmina Wisznice uplasowała się na dwunastej pozycji pod względem przyrostu naturalnego liczonego na 1000 mieszkańców. Saldo migracji w gminie również ma wartość ujemną przez cały analizowany okres (z wyjątkiem niewielkiego plusa w roku 2000.
     Gęstość zaludnienia w gminie Wisznica wynosi 31 osób na 1 km2 i jest niższe od średniej w powiecie bialskim - 42 osoby i zdecydowanie niższe od zaludnienia w województwie lubelskim - 87 osób oraz kraju - 122 osoby.
Tabela nr 4. Wskaźnik przyrostu naturalnego oraz saldo migracji w latach  1999-2003

Wyszczególnienie     1999 2000 2001 2002 2003
Przyrost naturalny      -13   -30  -30   -14   -38
Saldo migracji            -20    +3  -46   -15     -6
Źródło: dane z WUS w Lublinie

3.8.2. Edukacja

Na terenie gminy Wisznice funkcjonuje 5 szkół podstawowych, 1 gimnazjum oraz, co jest poważnym atutem gminy, liceum ogólnokształcące mające swoją siedzibę w stolicy gminy Wisznicach. Liczba uczniów w tych szkołach wynosiła w roku szkolnym 2003/2004, odpowiednio: w szkłach podstawowych - 437, w gimnazjum - 256 oraz w liceum ogólnokształcącym - 276 uczniów.
Poniższa tabela przedstawia zmiany w liczbie uczniów w szkołach podstawowych i gimnazjum na terenie gminy Wisznice w okresie ostatnich czterech lat.
Tabela nr 5 Źródło: Dane z Urzędu Gminy Wisznice
Gminy Wisznice również nie ominął niż demograficzny, chociaż należy zaznaczyć, że nie jest on tak głęboki jak w powiecie bialskim. Optymistycznie rokuje fakt, iż w pierwszych klasach szkół podstawowych było znacznie więcej uczniów niż rok wcześniej.
Jednym z czynników decydujących o konkurencyjności lokalnych zasobów ludzkich na współczesnym rynku pracy jest poziom wykształcenia. Decyduje on o szansach uzyskani i utrzymania zatrudnienia, wpływa również na atrakcyjność inwestycyjną gminy oraz rozwój lokalnej przedsiębiorczości.
     Według wyników ostatniego Narodowego Spisu Ludności (2002 rok), w analizowanej grupie ludności gminy (ludność w wieku 13 lat i więcej według poziomu wykształcenia), stanowiącej 4 473 osoby, 311 osób posiadało wykształcenie wyższe, 206 policealne, 1074 średnie, 855 zasadnicze zawodowe i 1771 mieszkańców miało wykształcenie podstawowe. Porównanie poziomu wykształcenia mieszkańców gminy Wisznica z poziomem wykształcenia mieszkańców powiatu bialskiego i województwa lubelskiego przedstawia poniższa tablica.

Tabela nr 6 Ludność w wieku 13 lat i więcej według poziomu wykształcenia.
     Gmina Wisznice w tym zestawieniu prezentuje się lepiej od powiatu bialskiego i nieco gorzej od województwa lubelskiego.  Świadczy to o dobrym poziomie wykształcenia mieszkańców gminy Wisznica na tle powiatu, ale równocześnie pokazuje, że jest trochę do nadrobienia w porównaniu do poziomu województwa.
3.8.3. Rynek pracy, bezrobocie
     Na ogólną liczbę 4 291 osób w wieku powyżej 15 lat zamieszkałych w gminie Wisznice, aktywnych zawodowo jest 2 314 osób, w tym 1972 pracujących i 342 osoby bezrobotne. W śród aktywnych zawodowo kobiety stanowią 44,7 %, a wśród bezrobotnych 48,3%. Wskazuje to na istnienie większych problemów z pozyskaniem pracy przez kobiety niż przez mężczyzn. Niepokojący jest fakt pozostawania bez pracy na terenie gminy 22 osób (8,4%) z wyższym wykształceniem  oraz to, że wśród bezrobotnych zarejestrowanych w Powiatowym Urzędzie Pracy 62% pozostaje bez pracy powyżej 13 miesięcy.
     W poniższej tabeli przedstawiamy zestawienie porównawcze wszystkich gmin powiatu bialskiego dotyczące zatrudnienia w podmiotach gospodarki narodowej według sekcji PKD.

Tabela nr 7.
Źródło: Rocznik Statystyczny Woj. Lubelskiego 2003.
     Zestawienie to pokazuje, że gmina Wisznice wypada zupełnie dobrzy na tle innych gmin powiatu bialskiego. Zajmując dziesiąte miejsce (na 19 gmin) pod względem liczby mieszkańców, z liczbę 75 osób zatrudnionych w podmiotach gospodarki narodowej, zajmuje miejsce 8.  Wydaje się jednak, że usytuowanie centrum gminy w ważnym węźle komunikacyjnym daje szanse na dalszy rozwój podmiotów gospodarczych na terenie gminy.
     Tabela poniżej prezentuje główne źródła utrzymania gospodarstw domowych z terenu gminy Wisznice. 
Tabela 8. Główne źródła utrzymania ludności gminy Wisznice w 2003r.
Źródło: Dane ze Spisu Powszechnego 2002, WUS - 2003r.
             
    Podstawowe źródło utrzymania mieszkańców dla przeważającej liczby ludności gminy  stanowi jednak rolnictwo. Na obszarze gminy znajduje się 1.2502 gospodarstw rolnych(w tym 215 działek rolnych o powierzchni mniejszej, do 1 ha). Struktura agrarna gminy jest typowa dla tego regionu. 352 gospodarstw (czyli 34 %) to gospodarstwa najmniejsze, liczące od 1 do 5 ha). Gospodarstw liczących od 5 do 10 ha jest 253 (24,4%), od 10 do 15 ha - 206 (19,9%), a gospodarstw największych, o powierzchni powyżej 15 ha -  222 (21,5%). Można zauważyć, ze w ostatnich latach rozdrobnienie agrarne na terenie gminy  stopniowo się zwiększa. Wynika to przede wszystkim z rozpisywania gospodarstw na dzieci (spadkobierców), co jest naturalnym zjawiskiem w przypadku trudności w znalezieniu pracy oraz braku racjonalnej i skutecznej polityki państwa, która wspomagałaby procesy zwiększania obszarowego gospodarstw rolnych.
    Dla pełnego obrazu gospodarczego gminy ważny podkreślenia jest fakt, że na 1772  gospodarstw domowych, dla 798  (czyli dla 45%) głównym źródłem utrzymania były emerytury i renty. Nieco więcej gospodarstw domowych osiągało dochody z pracy - 912  gospodarstw domowych, co stanowi 51,5% ogółu gospodarstw domowych.
    Według Narodowego Spisu Powszechnego na dzień 20 maja 2002 roku, współczynnik aktywności zawodowej mieszkańców gminy (iloraz aktywnych zawodowo, tj. pracujący + bezrobotni, do aktywnych + biernych zawodowo) wyniósł 54,2%, przy średniej dla powiatu 55,3% i województwa 55,5%.
     Wskaźnik zatrudnienia w analizowanym okresie (iloraz pracujących do aktywnych + biernych zawodowo) wyniósł dla gminy 46,2%, powiatu 45,3% i województwa 45,2%.
Stopa bezrobocia (iloraz bezrobotnych do aktywnych zawodowo) wyniosła w gminie Wisznice 14,8%, w powiecie bialskim 18%, a w województwie lubelskim 18,5%. 
     Niepokojącym jest fakt ciągłego wzrostu liczby bezrobotnych, w okresie od 1999 roku, kiedy to liczba bezrobotnych w gminie Wisznice wynosiła 388 osób, do końca 2003 roku - 443 bezrobotnych, przybyło 55 osób bezrobotnych, co stanowi wzrost o 14,2%.
     Dla porównania zjawiska bezrobocia w skali powiatu bialskiego, przedstawiamy tabelaryczne zestawienie bezrobotnych we wszystkich gminach powiatu.
Tabela nr 9.

    Przedstawione powyżej dane pokazują skalę problemu jakim jest bezrobocie i co najistotniejsze, wskazują na długoterminowy charakter tego zjawiska. Najbardziej liczna grupa bezrobotnych, to osoby pozostające bez pracy od co najmniej 2 lat. Są to osoby zagrożone wykluczeniem zawodowym, ponieważ im dłuższa jest przerwa w pracy, tym mniejsze szanse na ponowne zatrudnienie. Rosnące wymagania pracodawców, zmiany techniki i organizacji pracy są czynnikami wskazującymi, że okres pozostawania bez pracy powinien być jak najkrótszy. Nie mniej istotne znaczenie mają zmiany w psychice osoby nie mogącej znaleźć pracy przez tak długi okres. Władze gminy powinny aktywnie włączyć się w uczestnictwo w wielu projektach finansowanych ze środków Unii Europejskiej oraz budżetu państwa, których celem jest wypracowywanie nowych form aktywnej walki z bezrobociem.
          Obszar gminy nie jest bezpieczny - W ostatnich latach nastąpił wzrost przestępstw. W  2003 roku zanotowano wzrost przestępczości o 27,3%, są to głównie bójki, pobicia, kradzieże oraz kradzieże z włamaniami. 
3.9.  Budżet gminy
W tabeli nr 10 zestawiono budżety gminy Wisznice za ostatnie trzy lata oraz plan na 2004 rok.
Tabela nr 10.

Źródło: Dane uzyskane z Gminy
Wzrost dochodów i wydatków był związany przede wszystkim ze wzrostem wydatków majątkowych, to jest inwestycji. Po stronie dochodowej można zauważyć wzrost subwencji oraz niewielkie wahania podatków dochodowych od osób fizycznych. Znikomy jest i to dodatkowo z tendencją spadkową, udział w podatkach od osób prawnych.
Trendy w dochodach i wydatkach najlepiej prezentują poniższe wykresy.
 
 
 
  Tabela nr 11 przedstawia procentowy udział poszczególnych składników w dochodach i wydatkach budżetu. 

      Zaplanowane na 2004 rok dochody budżetowe gminy Wisznice wynoszą 7 871 329 zł, i są o 7,5% większe w porównaniu z dochodami budżetowym wykonanymi w 2003 roku (7 325 929 zł). Z kolei wydatki zaplanowano na poziomie 8 056 920 i są one o 11%% wyższe niż wykonane w roku 2003 (7 256 878zł). 
     W strukturze dochodów gminy w 2003 roku dominowały: subwencja ogólna stanowiąca 56,6% dochodów ogółem. Na dochody pozostałe przypadło zatem 43,4%. W planowanym budżecie na 2004 rok przeważa w dalszym ciągu subwencja ogólna, stanowiąc 54,9%, a pozostałe dochody kształtują się na poziomie 45,1%. Zmiana ta wynika z przyjęcia założenia wyższych wpływów podatkowych zarówno z podatków lokalnych jak i udziałów w podatkach stanowiących dochód budżetu państwa, w tym zwłaszcza w podatku dochodowym od osób fizycznych. Umożliwiła to wprowadzona z dniem 1 stycznia 2004 roku zmiana systemu finansów samorządu terytorialnego w Polsce.    
     W strukturze wydatków gminy Wisznice w 2003 roku dominowały co prawda wydatki bieżące 84,7%, jednak wydatki majątkowe miały znaczący bo 15,3% udział. Na rok 2004 zaplanowano jeszcze większy udział wydatków majątkowych, wynoszący 22,2% ogółu wydatków. 
    W roku 2003 budżet gminy Wisznice zamknął się nadwyżką budżetową w wysokości 69 051 zł. W roku 2004, ze względu na planowane wyższe wydatki inwestycyjne (wydatki na infrastrukturę drogową i wodociągową oraz inne wydatki inwestycyjne) zaplanowano deficyt budżetowy w wysokości 185 591 zł, pokryty zaciągniętymi kredytami.
      Istotne dla prawidłowego planowania jest porównanie budżetów i planowanych wydatków inwestycyjnych gminy Wisznice z tymi samymi pozycjami pozostałych gmin powiatu bialskiego, co przedstawia poniższa tabela.

Tabela nr 12. 

     Gmina Wisznice ma jedne z bardziej ambitnych planów inwestycyjnych na tle pozostałych gmin powiatu bialskiego. Tak ambitne plany związane są z przewidywaną przez gminę możliwością skorzystania z funduszy strukturalnych Unii Europejskiej a przede wszystkim ze ZPOR - u. Do przeanalizowania pozostaje jedynie kwestia możliwości budżetowych w realizacji tak ambitnego planu.

4.  DIAGNOZA  STANU  GMINY

4.1. Wnioski do planowania rozwoju lokalnego.
    Podsumowując analizy dokonane w poprzednich rozdziałach opracowania przedstawimy główne problemy rozwojowe gminy Wisznice, koncentrując się na obszarach wyróżniających gminę na tle powiatu oraz tych, które stanowią jej słabą stronę.
     I. Największym atutem gminy Wisznice, jest jej położenie na przecięciu jednych z ważniejszych  szlaków komunikacyjnych województwa lubelskiego, oraz niewielka odległość od granicy i przejścia granicznego w Sławatyczach. Ma to związek z możliwością napływu inwestorów zewnętrznych zainteresowanych rynkiem wschodnim. Wykorzystanie tej szansy wymaga przygotowania przez gminę odpowiednio uzbrojonych terenów pod działalność gospodarczą, jak również zadbania o dobrze przygotowane działania marketingowe.
     II. W okresie najbliższych kilkudziesięciu lat przewidywany jest systematyczny spadek liczby mieszkańców gminy. Towarzyszyć mu będzie dość niekorzystna zmiana struktury wiekowej mieszkańców. Nastąpi znaczący spadek osób w wieku przedprodukcyjnym oraz wzrost liczby osób w wieku poprodukcyjnym, przy pewnym wzroście osób w wieku produkcyjnym. Ten ostatni trend może mieć o tyle negatywny wpływ na rozwój gminy, że przy braku nowych miejsc pracy będzie wzrastało bezrobocie.
     III. Nastąpią dalsze niekorzystne zmiany w grupach wiekowych objętych edukacją. We wszystkich szkołach nastąpi dalszy spadek liczby uczniów.
     IV. Stopa bezrobocia w Gminie jest niższa od stopy powiatu, czy województwa, jednak w tych statystykach nie jest brane pod uwagę tzw. bezrobocie ukryte, które na obszarach wiejskich jest znaczne. Niepokojący jest bardzo duży odsetek osób pozostających bez pracy powyżej jednego roku (62%) i jeszcze większy odsetek osób nie posiadających prawa do zasiłku. Sytuacja ta grozi poważnie wykluczeniem zawodowym sporej grupy bezrobotnych, tym bardziej, że większość z nich to osoby z wykształceniem podstawowym.
     V. W wyniku badań opinii publicznej przeprowadzonych przez powiat bialski, dotyczących podstawowych barier rozwojowych, mieszkańcy uznali niewystarczające inwestycje gospodarcze, nienajlepiej funkcjonującą administrację oraz wymagające sprecyzowania plany działania.
     VI. Należy spodziewać się w najbliższym czasie zahamowania tendencji wzrostu funkcjonujących firm na terenie gminy, czego główną przyczyną jest nasycenie lokalnego rynku firmami handlowymi, które mają największy udział w funkcjonujących podmiotach gospodarki narodowej.
     VII. Należałoby zlecić niezależnej instytucji przeprowadzenie badania opinii środowiska biznesu dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej w gminie. 
     VIII. Należy przeprowadzić poważne analizy ekonomiczne dotyczące opłacalności zaangażowania się finansowego gminy w funduszach poręczeniowych i pożyczkowych dla MSP oraz innych formach pomocowych dla grup producenckich, spółdzielni oraz małego i średniego biznesu. Władze gminy powinny również aktywnie uczestniczyć w różnych partnerskich projektach na rzecz rozwoju lokalnego wspomaganych środami programów pomocowych Unii Europejskiej. Gmin może i powinna uczestniczyć w stymulowaniu rozwoju szerokiego otoczenia okołobiznesowego.
     IX. Największy potencjał rozwojowy w gminie ma przetwórstwo rolno-spożywcze, ze względu na znaczne lokalne zaplecze surowcowe, oraz możliwość zbytu za wschodnią granicą. Główną przeszkodą w dalszym rozwoju tej pożądanej gałęzi przemysłu jest bariera inwestycyjna.
     X. Istnieje szansa rozwoju rolnictwa w gminie, gdyż potencjał produkcyjny umożliwia jego rozwój w niemal wszystkich kierunkach upraw i hodowli. Sprzyja temu zarówno obecna dość dobra jak na warunki lubelskie struktura obszarowa gospodarstw rolnych, jak również nowe programy rządowe mające na celu poprawę tej struktury. Gmina może pochwalić się funkcjonowaniem kilku grup producenckich, co w przypadku powodzenia ich funkcjonowania może przyczynić się powstawania następnych. W gminie istnieją również dobre warunki dla ekologicznej produkcji żywności i rozwoju agroturystyki.
      XI. Dobry stan środowiska naturalnego, wysokie walory turystyczne i rekreacyjne oraz ciekawe środowisko kulturowe, stanowi szansę do rozwoju turystyki jak również zamieszkania na terenie gminy Wisznice. Korzystne położenie komunikacyjne gminy powinno w większym stopniu owocować w korzyściach z turystyki przejazdowej.
     XII. O ile wyposażenie mieszkańców gminy w telefony i dostęp do bieżącej wody jest na dobrym poziomie, to gmina potrzebuje dużych środków inwestycyjnych na inwestycje komunalne takie jak: budownictwo drogowe, melioracje, reelektryfikcję, sieć gazową i oczyszczanie ścieków komunalnych.

4.2. Analiza SWOT
       Dokonanie prawidłowej identyfikacji uwarunkowań, które wpływają lub mogą wpłynąć na funkcjonowanie Gminy Wisznice pozwoliła na sformułowanie celów i zadań. Analiza mocnych i słabych stron określiła uwarunkowania wewnętrzne. W tym przypadku podmiot dokonujący analizy SWOT wpływa lub może wpływać na środowisko, w którym funkcjonuje. Analiza szans i zagrożeń określiła także uwarunkowania zewnętrzne, czyli te, na które podmiot nie ma większego wpływu - ponieważ uzależnione są od jego otoczenia.

Czynniki wewnętrzne i zewnętrzne     

Słabe strony Zagrożenia

  4.3. Misja
Misja jest zwięzłym opisem docelowego, oczekiwanego stanu i zakresu funkcji spełnianych przez gminę wobec jego mieszkańców i otoczenia. Stan opisywany w misji, to stan, którego osiągnięcie powinno być zasadniczym celem wszystkich działań podejmowanych przez gminę i jej mieszkańców.
Misją Gminy Wisznice jest:
     Polepszanie standardu życia mieszkańców poprzez rozwój oświaty, stwarzanie miejsc pracy i budowę infrastruktury technicznej.
  

  4.4. Obszary rozwoju

"Plan Rozwoju Gminy Wisznice" koncentruje się na następujących najważniejszych obszarach rozwoju:
- rolnictwo - rozwój bazy przetwórczej, grupy producenckie i spółdzielnie w otoczeniu rolnictwa; 
- małe i średnie przedsiębiorstwa, turystyka i rekreacja;
- infrastruktura społeczna i techniczna gminy.
 

   4.5. Cele strategiczne

     W celu realizacji określonej misji, koncentrując się na wymienionych wyżej obszarach, wyznaczono pięć podstawowych celów strategicznych, których konsekwentna realizacja powinna prowadzić do zrównoważonego, korzystnego dla wszystkich mieszkańców gminy i szerszego otoczenia rozwoju.
- Tworzenie dogodnych warunków dla inwestorów i lokalnej przedsiębiorczości, ze szczególnym podkreśleniem rozwoju przetwórstwa rolnego i usług około rolniczych.
- Poprawa dostępności komunikacyjnej, jakości sieci dróg i bezpieczeństwa.
- Wykorzystanie walorów przyrodniczych i położenia gminy w ważnym węźle komunikacyjnym, do rozwoju rekreacji i turystyki, szczególnie agroturystyki i turystyki przejazdowej.
- Aktywne kształtowanie rozwoju społecznego, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji.
- Wykreowanie gminy Wisznice jako ponadgminnego ośrodka kulturalnego i edukacyjnego o dużych walorach artystycznych.

   4.3.  Zadania do realizacji
     Działania strategiczne Gminy Wisznice koncentrują się na uwydatnianiu tych walorów, które przyczyniają się do rozwoju Gminy jako ekologicznej i przyjaznej człowiekowi, Gminy o silnych walorach turystycznych, dobrze zorganizowanym i efektywnie funkcjonującym rolnictwie oraz elementami nieszkodliwego  dla środowiska przemysłu. W tej sytuacji konieczne jest podjęcie działań, sprzyjających wspomnianym procesom. Są to :
~ budowa i modernizacja dróg,
~ budowa oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej na terenie  gminy,
~ budowa zbiornika retencyjnego ,,Horodyszcze", z możliwością wykorzystania go do celów rekreacyjnych,
~ restrukturyzacja wsi i gospodarstw  rolnych,
~ wspieranie przedsiębiorczości,
~ promocja Gminy Wisznice,
~ zagospodarowanie turystyczno - rekreacyjnego,
~ rewitalizacja zabytków na terenie Gminy,
~ wspieranie rozwoju rolnictwa.

      Kładziony jest nacisk na rozwój małej przedsiębiorczości wspomaganej przez wyznaczenie i  uzbrojenie terenów pod inwestycje oraz ustawicznego  kształcenia mieszkańców wsi w celu dostosowania do potrzeb rynku pracy. Dąży się do restrukturyzacji i wzmocnienia rolnictwa (grupy producenckie ). Propagowany będzie rozwój rolnictwa ekologicznego. Pozostałe programy wzmocnią walory infrastrukturalne i ekologiczne gminy (drogi, infrastruktura rekreacyjno - turystyczna, zagospodarowanie odpadów stałych i płynnych).

 
5. PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA LATA 2004 - 2006
 Tabela Nr 12
    Źródło : Urząd Gminy Wisznice, załącznik Nr4 i Nr5 do Uchwały Rady Gminy Wisznice Nr XI/93/04 z dn. 3 lutego 2004 roku.

 6.PLANOWANE PROJEKTY I ZADANIA INWESTYCYJNE NA LATA 2007 - 2013

  Tabela Nr 13
         Źródło : Urząd Gminy Wisznice

 7.  POWIĄZANIE PROJEKTÓW Z INNYMI PLANAMI REALIZOWANYMI NA TERENIE GMINY / POWIATU /WOJEWÓDZTWA 
 Projekty inwestycyjne są zgodne z priorytetami działań zawartymi w uchwalonych przez Radę Gminy Wisznice i realizowanych na obszarze jej działania, dokumentach: 
* Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wisznice, 
* Wieloletni program inwestycyjny gminy Wisznice,
* Strategii rozwoju gminy Wisznice.

     Zostały one sporządzone na podstawie analizy preferencji społecznych, wyrażonych w trakcie ich opracowania. Zawierają wizję rozwoju gminy w perspektywie najbliższych 10-15 lat.  
Ponadto zadania inwestycyjne, zawarte w Planie Rozwoju Lokalnego Gminy Wisznice wykazują zbieżność zarówno z celami strategicznymi jak i ze szczegółowymi celami zawartymi w Programie Rozwoju Lokalnego Powiatu Bialskiego jak i w Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego i Planie Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Lubelskiego. Dla pokazania zgodności działań gminy Wisznice ze strategiami rozwoju Powiatu Bialskiego i Województwa Lubelskiego, przedstawiamy poniżej cele strategiczne i kierunki rozwoju dla powiatu i województwa.
   Misja Powiatu Bialskiego zawiera trzy podstawowe elementy:
- Ziemia Bialska "Brama ma Wschód" -  przyjazna i otwarta. Obszar łączący nieszkodliwy dla środowiska przemysł, bazujący na lokalnych zasobach naturalnych, z wykorzystaniem przygranicznego położenia oraz z intensywnym rozwojem funkcji rekreacyjno - turystycznej.
- Powiat bialski, dzięki rozwiniętemu przemysłowi, nowoczesnemu i innowacyjnemu rolnictwu oraz dynamicznie rozwijającej się funkcji turystycznej, zapewnia optymalne warunki bytowe dla swoich mieszkańców.
- Mieszkańcy powiatu, to ludzie dobrze wykształceni, mobilni i otwarci na nowe technologie i innowacje.
Kluczowymi obszarami rozwoju dla Powiatu Bialskiego są:
- Lokalne małe i średnie przedsiębiorstwa
- Obszary wiejskie i lokalne rolnictwo
- Infrastruktura społeczna
- Walory przyrodniczo-turystyczne i kulturowe
     W nawiązaniu do misji powiatu oraz wymienionych wyżej kluczowych obszarów rozwoju, władze Powiatu Bialskiego sformułowały trzy cele strategiczne:
1. Rozwój społeczny, ze szczególnym uwzględnieniem edukacji.
2. Rozwój sektora małych i średnich przedsiębiorstw oraz wspomagania restrukturyzacji rolnictwa, powiązane z wykorzystaniem walorów przyrodniczych.
3. Wykorzystanie przygranicznego położenia w celu rozwoju społecznego i gospodarczego.
Jak widać z powyższego Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Wisznice jest w całości zbieżny z Programem Rozwoju Powiatu Bialskiego, co przy dobrej współpracy obydwu szczebli władz samorządowych powinno prowadzić do efektywnego, wzajemnie uzupełniającego się działania w konkretnych działaniach prorozwojowych w tym inwestycyjnych.
    Cel generalny Strategii Rozwoju Województwa Lubelskiego:
Osiągnięcie trwałego rozwoju społecznego i gospodarczego poprzez wykorzystanie geograficznego położenia regionu jako platformy współpracy krajów Europy Wschodniej i Zachodniej.

Cele strategiczne:
1. Rozwój gospodarczy - infrastruktura ekonomiczna.
2. Rozwój obszarów wiejskich.
3. Zatrudnienie i rozwój zasobów ludzkich.
4. Nauka i szkolnictwo wyższe.
5. Turystyka.
6. Kultura i dziedzictwo narodowe.
7. Ochrona środowiska.
8. Rozwój dróg i komunikacji.
9. Rozwój energetyki.
10. Współpraca transgraniczna.
11. Instytucjonalne przygotowanie regionu do integracji z Unią Europejską.
12. Rozwój regionalny i lokalny.
13. Marketing regionalny.
     Cele i działania Gminy Wisznice są również zbieżne z celami strategicznymi Województwa Lubelskiego.
Zgodność celów i działań Planu Rozwoju Gminy Wisznice z priorytetami rozwoju gospodarki narodowej i regionalnej.
W opracowaniu uwzględniono strategie i kierunki działań Rządu zawarte w następujących dokumentach:
1. "Narodowy Plan Rozwoju 2004-2006" - dokument przyjęty przez Radę Ministrów 14 stycznia 2003 roku.
2. "Sektorowy Program Operacyjny Rozwoju Zasobów Ludzkich na lata 2004 - 2006" Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Socjalnej, luty 2004 r.
3. "Zintegrowany Program Operacyjny Rozwoju Regionalnego 2004 - 2006" - Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej, styczeń 2004 r.
4. "Sektorowy Program Operacyjny - Wzrost konkurencyjności gospodarki, lata 2004 - 2006" - Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki społecznej, luty 2004 r.

8.  OCZEKIWANE WSKAŹNIKI OSIĄGNIĘĆ PLANU ROZWOJU LOKALNEGO  
     
 W wyniku realizacji Planu Rozwoju lokalnego gminy Wisznice nastąpi: 
* wzrost długości dróg gminnych oraz poprawa ich jakości (chodniki, oświetlenie drogowe ), co z kolei przyczyni się do podniesienia dostępności komunikacyjnej stref rozwojowych gminy. W efekcie nastąpi rozwój budownictwa mieszkaniowego, poprawa warunków życia mieszkańców, zwiększenie napływu i stopnia koncentracji ludności w gminie, co wywoła zwiększony popyt na różnego typu usługi i towary, w ten sposób stymulując rozwój gospodarczy gminy, 
* poprawa wyposażenia gminy w kanalizację sanitarną, co jest nieodzownym działaniem, zwłaszcza w sytuacji zwodociągowania gminy. Przyczyni się to do poprawy jakości wód powierzchniowych oraz podziemnych, a także niewątpliwie stanie się czynnikiem - poprzez poprawę uzbrojenia terenów - zwiększającym atrakcyjność lokalizacyjną gminy,

9.  PLAN FINANSOWY NA LATA 2004-2006
 

10. PLAN FINANSOWY NA LATA 2007-2013
 
11. SYSTEM WDRAŻANIA

       Plan Rozwoju Lokalnego wdrażany będzie przez Wójta Gminy Wisznice wraz z podległymi mu jednostkami organizacyjnymi, a w szczególności referatami Urzędu Gminy: Finansowym oraz Inwestycji, Budownictwa i Mienia Gminnego. 
12. PROCEDURY MONITOROWANIA, OCENY I KOMUNIKACJI SPOŁECZNEJ ORAZ WPROWADZANIA ZMIAN
       Procedura monitorowania oraz oceny realizacji Planu Rozwoju Lokalnego jest zgodna z wymaganiami stawianymi ubiegającym się o środki finansowe z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Europejskiego Funduszu Strukturalnego, a także zaleceniami Regionalnego Komitetu Sterującego. Organem gminy odpowiedzialnym za coroczne dokonywanie ocen realizacji Planu jest Rada Gminy Wisznice, która jest władana do dokonywania zmian zadań inwestycyjnych, wynikających z zakończenia realizacji pewnych zadań oraz pojawiania się nowych potrzeb inwestycyjnych. Wszelkie zmiany mogą być wprowadzane po dokonaniu ich publicznej prezentacji oraz zebraniu opinii społeczności lokalnej gminy Wisznice.